Con số hơn chục tấn vàng tạm nhập tái xuất
đang gây ra những lo ngại nhất định, cũng như mối liên hệ của việc XNK vàng với
sự nhấp nhổm của tỷ giá USD trong thời gian qua.
Mặc dù không xuất hiện trong rổ hàng hóa tính
CPI, vàng luôn là tâm điểm trong mối quan tâm của người Việt Nam trong thời
gian qua
Trong những ngày gần
đây, mặc dù đã có rất nhiều thông tin được đưa ra, song câu trả lời cụ thể nhất
từ Ngân hàng Nhà nước, đơn vị thực hiện việc tạm xuất - tái nhập vàng, vẫn được
mong đợi giữa "biển" thông tin đa chiều.
Cụ thể, theo số liệu từ
Tổng cục Hải quan tính đến giữa tháng 3, giá trị xuất khẩu vàng, kim loại quý
và đá quý đạt 524 triệu USD, trong khi giá trị nhập khẩu nhóm mặt hàng này cũng
tăng vọt lên 461 triệu USD. Con số tổng ngót nghét 1 tỷ USD nói trên đã được
gắn với nhiều lo ngại về nguy cơ "rửa vàng" (tức dùng chính sách tạm
xuất, tái nhập để xuất vàng có nguồn gốc nhập lậu và nhập lại vàng nguyên
liệu), cũng như việc giá trị XNK tăng cao sẽ gây áp lực lên tỷ giá như trước
đây.
Tin "vịt" về
việc đổi tiền và in thêm tờ 1 triệu đồng, hay sự nhấp nhổm của USD chợ đen có
vẻ như càng củng cố cho những lo ngại đó.
Tạm xuất bao nhiêu, tái
nhập bấy nhiêu
Trong hai con số về xuất
và nhập vàng, dư luận dường như chỉ để ý đến việc giá trị tăng mạnh, mà chưa
lưu tâm đủ đến sự tương đương của hai con số. Cần nói thêm, mặc dù vàng chiếm
tỷ trọng lớn trong nhóm hàng này, nhưng ngoài ra còn có đá quý và các kim loại
quý khác.
Theo một lãnh đạo NHNN
nói với PV Dân trí sáng nay 26/4, khối lượng vàng tạm xuất và tái nhập trong
thời gian qua tính đến thời điểm chất dứt hoạt động này (31/3) đều là 10 tấn.
Nếu tính theo giá thế giới hiện tại, giá trị tham khảo của 10 tấn vàng trên
khoảng 465 triệu USD.
Con số này đủ để giải
thích phần nào cho việc giá trị xuất - nhập khẩu nhóm vàng, kim loại quý và đá
quý (lần lượt là 524 triệu và 461 triệu USD) tính đến giữa tháng 3 đều tăng
mạnh.
"Nguồn gốc vàng tạm
xuất là vàng miếng phi SJC lưu thông hợp pháp trên thị trường, không có
loại vàng nào khác, còn vàng tái nhập là vàng nguyên liệu để dập vàng miếng
SJC", lãnh đạo NHNN cho biết.
Giải thích nguyên nhân
vì sao phải tạm xuất - tái nhập mà không chuyển đổi trực tiếp từ vàng miếng phi
SJC sang SJC, vị lãnh đạo này cho biết đó là do việc chuyển đổi trực tiếp sẽ
bao gồm nhiều khâu, hiện năng lực của SJC không đủ để đáp ứng nhu cầu vàng
miếng SJC nên phải tạm xuất vàng phi SJC và tái nhập ngay vàng nguyên liệu với
khối lượng tương ứng để đẩy nhanh quá trình chuyển đổi".
Vị này cũng cho biết từ
31/3, việc tạm xuất - tái nhập đã hoàn thành và trong tương lai không nhất
thiết phải thực hiện việc này nếu nhu cầu vàng miếng SJC không còn đột biến như
thời gian qua. Hiện nay và sau này, việc chuyển đổi từ vàng phi SJC sang SJC sẽ
được kiểm định và chuyển đổi hoàn toàn trong nước.
Cũng theo NHNN, vì việc
tái nhập sử dụng nguồn ngoại tệ thu từ hoạt động tạm xuất, và việc xuất - nhập
được tiến hành gần như đồng thời nên thực tế hoạt động này không gây tác động
đến chính sách hạn chế nhập siêu, cũng như không gây biến động trên thị trường
ngoại hối.
"Tất nhiên ở đây
giá trị tạm xuất, tái nhập có chênh lệch nhau một chút vì sự khác biệt về giá
mua, bán tại các thời điểm, rồi các loại phí... Nhưng sự chênh lệch này rất
không đáng kể", vị này khẳng định.
Cũng theo vị này, khả
năng "tuồn" vàng lậu vào để dập thành vàng miếng SJC là không thể xảy
ra, bởi máy dập của SJC được NHNN quản lý chặt chẽ 24/24 và niêm phong vào tất
cả các giờ không làm việc.
12 tấn vàng đi đâu?
Khẳng định số vàng đấu
thầu bán ra trên thị trường liên tục trong thời gian qua là từ nguồn dự trữ
ngoại hối quốc gia, đại diện NHNN cho biết có hai nhóm đối tượng mua là các tổ
chức tín dụng và doanh nghiệp vàng.
Trong đó, các tổ chức
tín dụng hiện nay đang trong trạng thái thiếu vàng để trả vàng đã huy động của
dân trước đó, theo nhiều ước tính khác nhau thì khối lượng vàng các tổ chức tín
dụng đang cần có thể lên tới 20 tấn.
Như vậy, có thể hiểu rằng
tỷ lệ lớn trong 12 tấn vàng được NHNN đấu thầu trong thời gian qua được chính
các tổ chức tín dụng mua để bù đắp trạng thái thiếu hụt, đặc biệt trong bối
cảnh chỉ còn hơn 2 tháng nữa là đến thời điểm tất toán vàng huy động cho dân.
Và cũng có thể hiểu,
không nhiều trong số 12 tấn vàng này được đưa ra thị trường bán lẻ.
Trước lo ngại về việc
liên tục xuất hàng chục tấn vàng từ kho dự trữ ngoại hối để tung ra thị trường,
nguồn dự trữ quốc gia sẽ bị ảnh hưởng, đại diện NHNN khẳng định rằng thông tin
chi tiết về dự trữ ngoại hối thì không thể công bố, song trước khi thực hiện
việc đấu thầu, NHNN đã tính toán kỹ về khối lượng cũng như giá cả để không ảnh
hưởng xấu đến dự trữ ngoại hối quốc gia.
Ông cũng cho biết, sắp
tới NHNN sẽ tiếp tục đấu thầu vàng, cho đến khi đạt được các mục tiêu bình ổn
thị trường.
Muốn mua vàng, đợi sau
30/6?
Tuy nhiên, điều khác
biệt là mặc dù nguồn cung trên thị trường bán lẻ không tăng mạnh, trong khi nhu
cầu vàng trung bình của VN trong các năm trước đây khoảng 20 - 30 tấn/năm, nhưng
tại sao các thời điểm giá biến động gần đây không còn thấy cảnh chen chân mua
vàng như trước đó? Phải chăng vì người dân "sợ" mức chênh lệch lên
tới 6-7 triệu đồng của giá vàng trong nước so với vàng thế giới và tin rằng mức
chênh lệch này phải giảm trong tương lai?
Giải thích cho điều này,
vị lãnh đạo NHNN cho rằng: "Có nhiều người kêu giá chào thầu của NHNN là
cao, nhưng thực tế các đợt đấu thầu đều được mua hết, chứng tỏ thị trường chấp
nhận được mức giá đó". Ông này cũng bác bỏ việc NHNN "ép giá"
các tổ chức tín dụng, vì thực tế nhiều doanh nghiệp kinh doanh vàng cũng trúng
thầu vàng với mức giá này.
Vẫn liên quan đến câu
chuyện giá vàng, câu hỏi muôn thuở là bao giờ mức chênh lệch giá vàng trong
nước và thế giới được thu hẹp nay đã được chuyển thành: Sau 30/6, khi các tổ
chức tín dụng mua đủ vàng để "trả nợ" dân, mức chênh lệch này có được
giảm xuống hay không. Tuy nhiên, câu trả lời vẫn chỉ là lý thuyết: "Về
nguyên tắc thì sau 30/6, khi các tổ chức tín dụng mua xong và nhu cầu lớn này
được đáp ứng thì chỉ còn nhu cầu của người dân và giá vàng sẽ giảm", lãnh
đạo NHNN nói.
Tuy nhiên, ông này cũng
cho rằng hiện nay người dân không quan tâm đến giá chênh, mà chỉ quan tâm đến
giá tuyệt đối. "Nhiều người nói với tôi rằng vùng giá quanh 42 triệu
đồng/lượng là chấp nhận được rồi", vị này cho biết.
Thực tế, có thể thấy rõ
rằng những nỗ lực đẩy lùi tình trạng vàng hóa và đôla hóa nền kinh tế trong hai
năm qua đã cho thấy chuyển biến tích cực. Giá vàng biến động mạnh, nhưng không
làm ảnh hưởng đến giá cả thị trường và gây áp lực lên lạm phát. Có thể nói, mối
liên hệ giữa giá vàng và giá trị đồng tiền hiện đã mờ nhạt hơn trước rất nhiều.
Trước việc USD "chợ
đen" nhấp nhổm tăng trong thời gian qua, NHNN không cho rằng đó là điều
quá đáng lo ngại, bởi thị trường ngoại hối chính thức hơn 1 năm qua không có
biến động lớn.